Pech en ongeval

Waarom dit ertoe doet

Pech of een ongeval overkomt bijna elke bestuurder ooit. Dan moet je in enkele seconden de juiste dingen doen, in de juiste volgorde: jezelf en anderen beschermen, het voertuig signaleren, hulp bellen als er gewonden zijn, en de vaststellingen doen. De Wegcode regelt dat in de artikelen 51 (defect voertuig) en 52 (ongeval). Vluchtmisdrijf is een misdrijf uit de Wegverkeerswet, zwaarder bestraft dan een overtreding van de vierde graad. De officiële beoordelingsregel van het examen noemt enkel de 3de en 4de graad en de maximumsnelheid als zware vragen 1. Vluchtmisdrijf is wel een van de zwaarst bestrafte verkeersmisdrijven in de Wegverkeerswet.

Pech: artikel 51

De bestuurder van een defect voertuig moet de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en de vlotheid van het verkeer te verzekeren. "Te dien einde moet hij het voertuig opstellen zoals een geparkeerd voertuig." 2 Kun je nog rijden, dan zet je de auto dus zo snel mogelijk rechts, buiten de rijbaan als dat kan.

Kan de auto (of de aanhangwagen die hij trekt) niet verplaatst worden, dan "moet de bestuurder dit voertuig op afstand signaleren door de gevaarsdriehoek" 2. De bestuurder kan "bovendien" andere middelen gebruiken, "ondermeer door het gelijktijdig doen functioneren van alle richtingsaanwijzers van het voertuig" (de waarschuwingsknipperlichten) "of door een draagbaar oranjegeel knipperlicht te plaatsen" 2. De knipperlichten zijn dus een aanvulling, geen vervanging van de driehoek. Een voertuig waarvan de lichten defect zijn, moet op dezelfde manier gesignaleerd worden als het niet duidelijk op te merken is "van op een afstand van ongeveer 100 meter" 2.

Waar komt de driehoek?

Artikel 51.2 is precies: "De gevaarsdriehoek wordt voor het voertuig geplaatst ongeveer in verticale stand", "op een afstand van ten minste 30 meter op de gewone wegen en van ten minste 100 meter op de autosnelwegen", "en zodanig dat hij voor de naderende bestuurders zichtbaar is van op een afstand van ongeveer 50 meter" 2. Binnen de bebouwde kom, waar 30 m vaak niet haalbaar is, "mag de gevaarsdriehoek op een kleinere afstand en eventueel op het voertuig geplaatst worden" 2.

Valt er lading op de weg die je niet onmiddellijk kunt wegruimen, dan signaleer je die hindernis op dezelfde manier 2.

Het fluohesje

Artikel 51.4: "Wanneer op autosnelwegen en autowegen de bestuurder van een pechvoertuig op een plek terechtkomt waar hij niet mag stoppen of parkeren", bijvoorbeeld de pechstrook, "moet hij een retro-reflecterende veiligheidsvest dragen, zodra hij zijn voertuig verlaat" 2. De plicht geldt voor de bestuurder; "Passagiers zijn in principe niet verplicht om een fluohesje te dragen", al is het veiliger als iedereen er een draagt 3.

Ongeval: artikel 52

"Elke persoon betrokken in een ongeval moet de nodige maatregelen nemen" om de veiligheid en de vlotheid van het verkeer te verzekeren, en "De bestuurder moet ondermeer de bepalingen van artikel 51 naleven" 5: knipperlichten, hesje, driehoek. Bij enkel blikschade zet je de voertuigen aan de kant. "Het voertuig moet evenwel niet verplaatst worden wanneer het een ongeval betreft dat lichamelijk letsel heeft veroorzaakt." 5

Enkel stoffelijke schade

Bij een ongeval met "uitsluitend stoffelijke schade" moet elke betrokkene "ter plaatse blijven ten einde gezamenlijk de nodige vaststellingen te doen" en zijn "identiteitskaart of het als zodanig geldend bewijs vertonen" aan de andere betrokkenen 5. Raken jullie het niet eens, dan laat je "een bevoegd persoon" (de politie) de vaststellingen doen 5.

De vaststellingen doe je op het Europees aanrijdingsformulier. Assuralia: "Overloop de aan te kruisen vakjes over de omstandigheden en onderteken de aangifte samen" 6. Je vult één formulier in met beide bestuurders, tekent de schets, en ondertekent allebei. Belangrijk: "Het aangeven van de feiten houdt geen erkenning van aansprakelijkheid in" 6. Noteer ook getuigen: "Vraag dus hun naam en adres terwijl zij er nog bij zijn" 6. Maak foto's en meld de schade zo snel mogelijk aan je verzekeraar.

Ongeval met gewonden

Bij lichamelijk letsel moet je "zo nodig, hulp verlenen aan de gekwetsten" en "ter plaatse blijven ten einde een bevoegd persoon toe te laten de nodige vaststellingen te doen" 5. Bel de hulpdiensten: "Bel 112 voor ziekenwagen & brandweer in België" en "Bel 101 voor dringende politiehulp in België" 7. Het nummer 112 werkt gratis in heel Europa 7. Assuralia bevestigt: "Van zodra er gewonden zijn, moet je de politie erbij halen om een PV op te maken" 6. Kan geen bevoegd persoon binnen een redelijke tijd bereikt worden, dan doe je aangifte "uiterlijk binnen vierentwintig uren" 5.

Vluchtmisdrijf

Wegrijden na een ongeval is een misdrijf. De Wegverkeerswet bestraft elke bestuurder die, "wetend dat dit voertuig of dit dier oorzaak van, dan wel aanleiding tot een verkeersongeval op een openbare plaats is geweest", "de vlucht neemt om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken" 8. Dat geldt ook als het ongeval niet jouw fout was en ook bij louter blikschade, bijvoorbeeld als je een geparkeerde auto raakt en wegrijdt zonder je gegevens achter te laten. De wet bestraft dat met een geldboete van 1600 tot 16 000 euro 8.

Samengevat

• Pech: voertuig opstellen als een geparkeerd voertuig; kan dat niet, dan gevarendriehoek op minstens 30 m (gewone weg) of 100 m (autosnelweg), zichtbaar op 50 m; in de kom mag korter of op het voertuig (art. 51).
• Knipperlichten zijn een aanvulling, geen vervanging van de driehoek (tot 1 juni 2027).
• Op autosnelwegen en autowegen: fluohesje aan zodra je uitstapt waar je niet mag stoppen.
• Ongeval met blikschade: ter plaatse blijven, identiteit tonen, voertuigen verplaatsen, aanrijdingsformulier samen invullen; geen akkoord, dan politie.
• Ongeval met gewonden: 112 bellen, hulp verlenen, voertuigen niet verplaatsen, politie laten vaststellen.
• Vluchtmisdrijf: wegrijden om je aan de vaststellingen te onttrekken, ook bij blikschade. Zwaar bestraft.