Autosnelwegen

Waarom dit ertoe doet

Op de autosnelweg rijdt iedereen dezelfde kant op, aan hoge snelheid, zonder kruispunten. Dat maakt ze per kilometer veiliger dan andere wegen, zolang iedereen de spelregels volgt. Eén spookrijder of één auto die achteruitrijdt op de pechstrook maakt de weg levensgevaarlijk. De Wegcode zet die gedragingen daarom in de 4de graad, de zwaarste categorie 1. Op het examen kost een fout op zo'n vraag, net als een fout over de maximumsnelheid, 5 punten 2.

Wat is een autosnelweg?

Een autosnelweg is de openbare weg die begint bij het bord F5 en eindigt bij het bord F7 3. F5 betekent "Begin of oprit van een autosnelweg", F7 "Einde van een autosnelweg" 4. Tussen die twee borden gelden de regels van art. 21.

F5F7

De pechstrook is volgens art. 2.62 de strook rechts van de rijbaan van een autosnelweg of autoweg 3. Ze hoort niet bij de rijbaan en is geen rijstrook.

Wie mag er niet op? (art. 21.1)

"De toegang tot de autosnelwegen is verboden" aan 5:

• voetgangers, fietsers, bromfietsers (dus ook speedpedelecs) en bestuurders van dieren;
• bestuurders van voertuigen of slepen die op een horizontale weg "de snelheid van 70 km per uur niet kunnen bereiken";
• bestuurders die een ander voertuig slepen met een nood- of hulpkoppeling;
• bestuurders van vierwielers met motor zonder passagiersruimte (quads);
• bestuurders van landbouwvoertuigen.

Wie wel mag, rijdt de autosnelweg enkel op en af "op de plaatsen die daarvoor speciaal ingericht zijn": de opritten en afritten 5. Een dwarsverbinding tussen de twee rijbanen is geen afrit.

Snelheid: minimum 70, maximum 120

Op de autosnelweg geldt een minimumsnelheid, en dat is uniek in de Wegcode: "mag geen enkele bestuurder op een autosnelweg met een lagere snelheid rijden dan 70 km per uur", behalve als een bord C43 een lagere snelheid oplegt 5. Trager rijden mag natuurlijk wel als het verkeer (file, werken, mist) je daartoe dwingt; de regel verbiedt dat je zonder reden slenterend over de snelweg rijdt.

De maximumsnelheid voor personenwagens op autosnelwegen bedraagt 120 km/u, tenzij een bord C43 anders zegt 6.

C43-120

Zware voertuigen hebben eigen regels. Op een autosnelweg met drie of meer rijstroken in dezelfde richting mogen voertuigen van meer dan 3,5 ton "niet op een andere rijstrook dan een van de twee rechts gelegen rijstroken" rijden, tenzij F13 of F15 iets anders aangeeft 5. Buiten de bebouwde kom moeten voertuigen van meer dan 7,5 ton of langer dan 7 meter "onderling een afstand houden van ten minste 50 meter" 7. En "bij neerslag, op de autosnelwegen, autowegen en wegen met ten minste vier rijstroken" mogen vrachtwagens van meer dan 7,5 ton niet inhalen 8.

F13F15

De verboden van art. 21.4

"Op autosnelwegen is het verboden" 5:

1. de dwarsverbindingen te gebruiken;
2. te keren;
3. achteruit te rijden of "te rijden in de tegenovergestelde rijrichting" (spookrijden);
4. een voertuig te laten stilstaan of te parkeren, behalve op de parkeerstroken aangeduid met E9a;
5. voertuigen te slepen met een nood- of hulpkoppeling.

De eerste drie zijn overtredingen van de 4de graad 1. Wie in België woont, wordt daarvoor altijd gedagvaard en krijgt verplicht een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar 9. Stilstaan of parkeren buiten een parking is een overtreding van de 2de graad 1.

E9a

Art. 21.6 verbiedt daarnaast stoeten, betogingen, samenscholingen, sportwedstrijden en verkoop op de autosnelweg, tenzij de minister toestemming geeft 5.

De pechstrook

"Het is verboden op de pechstrook te rijden", behalve voor prioritaire voertuigen met een dringende opdracht, voor personen en diensten die door het parket of de politie worden opgeroepen en voor takelwagens die bij sterk vertraagd of stilstaand verkeer naar een incident rijden 10. Op de pechstrook rijden om de file te omzeilen is een overtreding van de 3de graad 1.

De spitsstrook (art. 22decies)

Een spitsstrook is een deel van de weg dat door een speciale markering is afgebakend en dat enkel op drukke momenten als rijstrook wordt opengesteld 3. "Het gebruik van spitsstroken wordt geregeld door de signalisatie bedoeld in artikel 65.4" of door verkeerslichten boven de rijstroken 11. Staat die signalisatie niet aan, dan mag je de spitsstrook enkel gebruiken om de autosnelweg op of af te rijden, om van richting te veranderen of in de gevallen van art. 9.7 11. Zonder open signalisatie is de spitsstrook dus gewoon een pechstrook.

Samengevat

• Autosnelweg: van F5 tot F7 (art. 2.3). Toegang enkel via opritten en afritten.
• Geen toegang voor voetgangers, fietsers, bromfietsen, speedpedelecs, dieren, landbouwvoertuigen, quads en voertuigen die geen 70 km/u halen (art. 21.1).
• Minimumsnelheid 70 km/u, tenzij C43 lager oplegt (art. 21.2). Maximum 120 km/u voor personenwagens.
• Verboden: dwarsverbindingen gebruiken, keren, achteruitrijden, tegen de rijrichting rijden (4de graad), stilstaan of parkeren buiten E9a-parkings (2de graad), slepen met noodkoppeling (art. 21.4).
• Pechstrook: niet op rijden, behalve prioritaire voertuigen en opgeroepen diensten (art. 9.7). 3de graad.
• Vrachtwagens boven 3,5 ton: enkel de twee rechter rijstroken bij drie of meer stroken (art. 21.3). Boven 7,5 ton: 50 m afstand (art. 18.2) en niet inhalen bij neerslag (art. 17.2, 6°).
• Spitsstrook: enkel gebruiken als de signalisatie ze openstelt (art. 22decies).