Overwegen

Waarom dit ertoe doet

Een trein van honderden ton heeft een remweg van honderden meters en kan niet uitwijken. Een botsing op een overweg is daarom bijna altijd dodelijk voor wie in de auto zit. De Wegcode laat geen ruimte voor interpretatie: een overweg oprijden terwijl de slagbomen bewegen of de rode lichten knipperen is een overtreding van de 4de graad, de zwaarste categorie 1. Op het examen kost een fout op zo'n vraag 5 punten 2.

De basisregel: dubbel voorzichtig (art. 20.2)

"De weggebruiker die een overweg nadert moet dubbel voorzichtig zijn teneinde alle ongevallen te voorkomen" 3. Is het een overweg zonder slagbomen of zonder verkeerslichten, of werken de lichten niet, dan mag je je "slechts op de overweg begeven na er zich van vergewist te hebben dat geen enkel spoorvoertuig nadert" 3. Je kijkt dus zelf links en rechts langs de sporen en luistert, en pas als je zeker bent dat er niets aankomt, steek je over.

Daarbij geldt altijd art. 12.1: "Elke weggebruiker moet voorrang verlenen aan de spoorvoertuigen" en moet zich zo snel mogelijk van de sporen verwijderen 4. Een trein heeft voorrang, altijd, ook op een overweg zonder enige signalisatie.

Wanneer je nooit mag oprijden (art. 20.3)

"Het is verboden zich op een overweg te begeven" 3:

1. "wanneer de slagbomen in beweging of gesloten zijn";
2. "wanneer de rode knipperlichten branden";
3. "wanneer het geluidssein werkt".

Eén van de drie volstaat. Zodra de bel rinkelt of het rode licht knippert, stop je, ook al staan de slagbomen nog open. Wachten tot de slagbomen helemaal dicht zijn, is te laat en verboden. Omgekeerd: zodra de slagbomen beginnen te openen maar de lichten nog knipperen, blijf je staan.

Niet stilvallen op de sporen (art. 20.4)

"De bestuurder mag een overweg niet oprijden wanneer het verkeer zodanig belemmerd is" dat hij waarschijnlijk op de overweg zou moeten stoppen 3. Staat er een file voorbij de overweg, dan wacht je ervoor, ook al zijn de slagbomen open en de lichten uit. Deze regel staat in het KB over de graden als overtreding van de 2de graad 1. Art. 20.1 verbiedt bovendien elk verkeer op sporen die buiten de rijbaan liggen 3.

De borden

De overweg wordt aangekondigd met gevaarsborden. Gevaarsborden staan in principe op "ongeveer 150 m afstand van de gevaarlijke plaats", maar A45 en A47 vormen de uitzondering: zij staan "aan of in de onmiddellijke nabijheid van de overweg" 5.

5

A41A43

A45A47A49

A45 en A47 zijn de Sint-Andrieskruisen: één kruis voor één spoor, een dubbel kruis voor twee of meer sporen. Zie je A47, dan weet je dat na de eerste trein nog een tweede kan volgen uit de andere richting. Ook dan geldt: pas oversteken als de lichten uit zijn en je zeker bent dat niets nadert.

Samengevat

• Nader elke overweg dubbel voorzichtig; zonder slagbomen of lichten steek je pas over als je zeker bent dat geen trein nadert (art. 20.2).
• Spoorvoertuigen hebben altijd voorrang (art. 12.1).
• Nooit oprijden als de slagbomen bewegen of gesloten zijn, de rode lichten knipperen of het geluidssein werkt (art. 20.3). 4de graad.
• Niet oprijden als je door het verkeer op de overweg zou moeten stoppen (art. 20.4). 2de graad.
• A41: overweg met slagbomen; A43: zonder slagbomen; beide op ongeveer 150 m.
• A45: één spoor; A47: twee of meer sporen; beide aan de overweg zelf.
• A49: sporen in de rijbaan, zoals tramsporen.