Woonerf, zone 30, fietszone en andere bijzondere zones

Waarom dit ertoe doet

Steeds meer straten in Vlaanderen zijn geen gewone straten meer. Ze zijn een woonerf, een zone 30, een fietszone of een schoolstraat, elk met een eigen bord en een eigen snelheid. Het examen vraagt die snelheden en gedragsregels, en omdat het om de maximumsnelheid gaat, kost een fout 5 punten 1. Daarbovenop zijn verschillende gedragsregels in deze zones (voetgangers in gevaar brengen in een woonerf, niet stapvoets rijden in een voetgangerszone of speelstraat) overtredingen van de 3de graad 2.

Het woonerf (art. 22bis): 20 km/u

Een woonerf is een of meer speciaal ingerichte openbare wegen waar het wonen voorrang heeft; de toegang wordt aangeduid met F12a en de uitgang met F12b 3. Een "erf" heeft dezelfde inrichting, maar daar kunnen ook handel, ambacht, onderwijs of recreatie plaatsvinden. De regels zijn identiek.

F12aF12b

Binnen een woonerf gelden vier regels 4:

1. Voetgangers "mogen de ganse breedte van de openbare weg gebruiken"; spelen is toegelaten.
2. Bestuurders "mogen de voetgangers niet in gevaar brengen en ze niet hinderen", moeten zo nodig stoppen en zijn dubbel voorzichtig met kinderen. Deze regel staat in het KB over de graden als overtreding van de 3de graad 2.
3. De snelheid "is beperkt tot 20 km per uur".
4. Parkeren is verboden, behalve op plaatsen die met markeringen of een bord zijn aangeduid. Stilstaande of geparkeerde voertuigen mogen rechts of links van de rijrichting staan.

Zone 30 (art. 22quater) en verhoogde inrichtingen (art. 22ter)

"Binnen de zones afgebakend door de verkeersborden F4a en F4b is de snelheid beperkt tot 30 km per uur" 5. F4a is het begin, F4b het einde van de zone 6. Anders dan in een woonerf blijven de gewone regels gelden: voetgangers stappen op het trottoir, parkeren mag waar het niet verboden is.

F4aF4b

Verkeersdrempels en andere verhoogde inrichtingen worden aangekondigd met A14 of F87, of ze liggen in een zone 30. Je nadert ze dubbel voorzichtig en rijdt erover "met een snelheid die niet meer bedraagt dan 30 km per uur" 7.

A14F87

De fietszone (art. 22novies): 30 km/u en niet inhalen

Een fietszone (vroeger fietsstraat) bestaat uit een of meer wegen met specifieke regels voor fietsers; ze begint bij F111 en eindigt bij F113 3. De vermelding "Fietszone" op het bord is facultatief 6.

F111F113

In een fietszone 8:

• mogen fietsers de hele breedte van de rijbaan gebruiken als die enkel in hun richting open is, en de rechterhelft bij tweerichtingsverkeer;
• hebben motorvoertuigen toegang, maar mogen ze fietsers niet inhalen;
• "mag de snelheid nooit hoger liggen dan 30 kilometer per uur";
• gelden speedpedelecs ook als fietsers.

Voetgangerszone (art. 22sexies)

Een voetgangerszone begint bij F103 en eindigt bij F105 3,6. "Tot voetgangerszones hebben alleen voetgangers toegang" 9. Uitzonderingen zijn onder meer prioritaire voertuigen, geregeld openbaar vervoer, voertuigen voor toezicht en vuilnisophaling, bewoners met een garage in de zone, leveringen en medisch vervoer, vaak enkel met een vrije doorgangskaart of binnen bepaalde uren. Wie wel binnen mag, rijdt stapvoets; die regel is van de 3de graad 2. Fietsers mogen enkel als de borden dat toestaan en stappen af bij drukte. Parkeren is verboden 9.

F103F105

Wegen voorbehouden voor zacht verkeer (art. 22quinquies)

De borden F99a en F99b duiden een weg aan die voorbehouden is voor voetgangers, fietsers, ruiters en speedpedelecs; F101a is het einde 6. Enkel de categorieën waarvan het symbool op het bord staat, mogen erop, naast prioritaire voertuigen en vergunninghouders voor toezicht, onderhoud en bewoners. Bij F99b heeft elke categorie haar eigen deel van de weg. "De snelheid is beperkt tot 30 km per uur" 10. F99c (en F101c) duidt een gelijkaardige weg aan waar ook landbouwvoertuigen toegelaten zijn 6.

F99aF99bF99cF101a

Speelstraat (art. 22septies) en schoolstraat (art. 22undecies)

Beide zijn tijdelijke zones die met een hek en het bord C3 worden afgesloten, met het onderbord "speelstraat" of "schoolstraat" 3. C3 betekent "Verboden toegang, in beide richtingen, voor iedere bestuurder" 11.

C3GIII-schoolstraat

• Speelstraat: "de ganse breedte van de openbare weg voorbehouden voor het spelen, in hoofdzaak door kinderen" 12. Enkel bewoners, wie een garage in de straat heeft, prioritaire voertuigen, vergunninghouders en fietsers mogen erin. Bestuurders rijden stapvoets, verlenen voorrang aan de spelende kinderen en stoppen zo nodig. Niet stapvoets rijden is een overtreding van de 3de graad 2.
• Schoolstraat: tijdens de aangeduide uren is de weg "voorbehouden voor voetgangers, rijwielen en speed pedelecs" 13. Enkel prioritaire voertuigen en vergunninghouders van de wegbeheerder mogen erin; zij rijden stapvoets en laten voetgangers en fietsers voorgaan 13.

Samengevat