Gebodsborden

Waarom dit ertoe doet

Gebodsborden zeggen wat je moet doen: een richting volgen, rond een rotonde rijden, als fietser het fietspad nemen. Het zijn er niet veel, maar ze worden graag gebruikt als afleider bij andere borden. Een rond blauw bord met een fiets (D7) en een rond rood bord met een fiets (C11) betekenen het tegenovergestelde. Op het examen gaat het dus vaak niet om het symbool, maar om de kleur en de rand eromheen.

Hoe je een gebodsbord herkent

Gebodsborden zijn rond en blauw met een wit symbool, meestal een pijl. Ze vormen de vierde categorie van de verkeersborden in de Wegcode 1. Er is één uitzondering op de vorm: D4, het bord voor gevaarlijke goederen, is een wit rechthoekig bord waarop het blauwe gebodsbord afgebeeld staat.

In het Vlaams en het Brussels Gewest worden de gebodsborden aangebracht op de plaats waar zij het best zichtbaar zijn 2. Anders dan bij gevaarsborden is er dus geen vaste afstand van 150 m. Een gebodsbord mag wel aangekondigd worden door een gelijkaardig bord met een onderbord dat bij benadering de afstand aangeeft 2.

Verplichte richting: D1

D1aD1bD1cD1dD1eD1f

D1 betekent "Verplichting de door de pijl aangeduide richting te volgen" 2. De stand van de pijl wordt aangepast aan de plaatsgesteldheid, en daarom bestaan er zes varianten:

• D1a pijl recht omhoog: rechtdoor.
• D1b pijl horizontaal: naar rechts (of in spiegelbeeld naar links), typisch recht voor je aan het einde van een straat.
• D1c en D1d pijl schuin naar beneden: links of rechts aanhouden. Je ziet ze op een verkeerseiland of een andere hindernis die je langs die kant voorbij moet rijden.
• D1e en D1f gebogen pijl: links of rechts afslaan aan het kruispunt.

Een onderbord van het model M2 (fiets met "uitgezonderd") moet D1 aanvullen wanneer het gebod niet geldt voor fietsers 2. Fietsers mogen dan bijvoorbeeld rechtdoor waar auto's verplicht moeten afslaan. Andere onderborden breiden die uitzondering uit tot bromfietsen klasse A of speed pedelecs.

Kiezen tussen richtingen: D3

D3aD3b

D3 betekent "Verplichting één van de door de pijlen aangeduide richtingen te volgen" 2. Het bord toont twee pijlen. Bij D3a kies je tussen links en rechtdoor, bij D3b tussen rechtdoor en rechts. De richting die niet op het bord staat, mag je niet nemen.

Gevaarlijke goederen: D4

D4

D4 betekent "Verplichting voor voertuigen die gevaarlijke goederen vervoeren om de door de pijl aangeduide richting te volgen" 2. Een onderbord met de letter B, C, D of E duidt erop dat de verplichting geldt voor voertuigen met gevaarlijke goederen waarvoor de toegang tot wegtunnels van die categorie verboden is 2. Voor jou als bestuurder van een personenwagen verandert dit bord niets; het leidt tankwagens om een tunnel heen.

De rotonde: D5

D5

D5 betekent "Verplicht rondgaand verkeer" 2. De drie pijlen tonen de richting waarin je rond het middeneiland rijdt: tegen de klok in, met het eiland links van je. Aan de toegang van een rotonde staat D5 meestal samen met B1 (voorrang verlenen), zodat wie op de rotonde rijdt voorrang heeft. De regels voor je plaats op de rotonde en je richtingaanwijzers leer je in het thema Kruispunten.

Fietspad, voetpad en ruiterpad: D7 tot D13

D7

D7 betekent "Verplicht fietspad" 2. Fietsers moeten het gebruiken. Voor bromfietsen klasse B beslissen de onderborden: een onderbord M6 verplicht bromfietsers klasse B het fietspad te volgen, een onderbord M7 verbiedt het hen 2. Andere onderborden (M13 tot M16) regelen hetzelfde voor speed pedelecs.

D9aD9bD10

D9 betekent "Deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers, van fietsen en van tweewielige bromfietsen klasse A" 2. Op het bord staan de voetganger en de fiets naast elkaar met een streep ertussen: elke groep heeft zijn eigen deel van het pad. D9a en D9b zijn elkaars spiegelbeeld, afhankelijk van welke kant de fietsers hebben. Sinds 1 oktober 2022 mogen ook speed pedelecs op fietspaden met D9 rijden 4.

D10 betekent "Deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers en fietsers" 2. De symbolen staan onder elkaar zonder streep: voetgangers en fietsers delen de ruimte. Bromfietsen klasse A zijn hier, anders dan bij D9, niet toegelaten.

D11D13

D11 betekent "Verplichte weg voor voetgangers" en D13 "Verplichte weg voor ruiters" 2. Hun rode tegenhangers zijn C19 (verboden voor voetgangers) en C15 (verboden voor ruiters) 3.

Samengevat

• Gebodsborden zijn rond en blauw met een wit symbool. Ze staan waar ze het best zichtbaar zijn, zonder vaste afstand.
• D1: de richting van de pijl volgen (zes varianten, van rechtdoor tot afslaan en aanhouden). D3: één van de twee pijlen volgen.
• D4 geldt enkel voor voertuigen met gevaarlijke goederen.
• D5: verplicht rondgaand verkeer (rotonde), meestal samen met B1.
• D7: verplicht fietspad. Onderborden M6 en M7 regelen de bromfietsen klasse B.
• D9: voetgangers, fietsers en bromfietsen klasse A, gescheiden door een streep. D10: voetgangers en fietsers samen, zonder bromfietsen.
• D11: verplichte weg voor voetgangers. D13: verplichte weg voor ruiters.
• Zelfde symbool, andere kleur: D7 (moet) tegenover C11 (mag niet) tegenover A25 (opgelet).