Gevaarsborden

Waarom dit ertoe doet

Een gevaarsbord geeft je een voorsprong: het vertelt je wat er komt voor je het zelf kunt zien. Een bocht achter een heuvel, een school, een overweg zonder slagbomen. Wie het bord herkent, past zijn snelheid aan en is niet verrast. Op het examen zijn gevaarsborden dankbare vragen: de examinator toont een bord en vraagt wat het betekent, of beschrijft een situatie en vraagt welk bord erbij hoort. De meeste fouten komen van borden die op elkaar lijken, zoals A13 en A14, of A17 en A19.

Hoe je een gevaarsbord herkent

De Wegcode deelt de verkeersborden in zes categorieën in 1. De gevaarsborden vormen de eerste categorie. Je herkent ze aan hun vorm: een driehoek met de punt naar boven, een rode rand en een zwart symbool op een witte achtergrond. Een gevaarsbord verplicht of verbiedt nooit iets. Het waarschuwt alleen. Dat is een belangrijk verschil met de ronde verbodsborden en gebodsborden: als je een driehoek met een fietser ziet (A25), betekent dat niet dat fietsers hier verboden zijn (C11) of een fietspad moeten volgen (D7).

A25C11D7

Twee uitzonderingen op de driehoeksvorm zijn de Sint-Andrieskruisen A45 en A47, die een overweg aanduiden. Ze horen toch bij de gevaarsborden.

Waar het bord staat

In het Vlaams en het Brussels Gewest worden de gevaarsborden rechts geplaatst. Als de plaatsgesteldheid dat niet toelaat, mogen ze boven de rijbaan hangen, en ze mogen herhaald worden waar het verkeer dat vereist 2.

De afstand is het belangrijkste getal uit deze les: de gevaarsborden worden aangebracht op ongeveer 150 m van de gevaarlijke plaats 2. In bijzondere omstandigheden mag die afstand kleiner of groter zijn, en dan geeft een onderbord de afstand bij benadering aan. De uitzondering zijn A45 en A47: die staan aan of vlak bij de overweg zelf 2.

Onderborden

Een onderbord is een klein rechthoekig bord onder het hoofdbord dat de betekenis aanvult, nader bepaalt of beperkt 1. Bij gevaarsborden kom je er drie soorten tegen:

• De afstand tot het gevaar, als die afwijkt van 150 m 2.
• De lengte van het gevaarlijke stuk weg, bijvoorbeeld "3 km" bij een reeks bochten 2.
• De aard van het gevaar bij A51, het uitroepteken: "mist", "zachte berm", "file" 2. Bij A15 (glibberige rijbaan) kan een onderbord aangeven dat de weg glad kan zijn door ijzel of sneeuw.

De borden op een rij

Bochten en hellingen

A1aA1bA1cA1d

A1a en A1b zijn een gevaarlijke bocht naar links en naar rechts. A1c en A1d tonen een dubbele bocht of een opeenvolging van meer dan twee bochten; de eerste bocht gaat bij A1c naar links en bij A1d naar rechts 2. Kijk naar het onderste deel van het symbool: dat is de bocht die je het eerst tegenkomt.

A3A5

A3 is een gevaarlijke daling, A5 een steile helling 2. Het percentage staat op het bord. Het verschil zie je aan de zwarte driehoek: bij A3 loopt ze naar beneden in je rijrichting (van links naar rechts), bij A5 omhoog.

Het wegdek en de rijbaan

A7aA7bA7c

De drie varianten van A7 betekenen alle drie "Rijbaanversmalling" 2. Bij A7a versmalt de rijbaan aan beide kanten, bij A7b aan de rechterkant en bij A7c aan de linkerkant. Het bord zegt niets over wie voorrang heeft in de versmalling; daarvoor dienen de voorrangsborden B19 en B21.

A9A11A13A14A15A17A19

• A9 beweegbare brug.
• A11 uitweg op een kaai of een oever.
• A13 uitholling overdwars of ezelsrug: een natuurlijke oneffenheid.
• A14 verhoogde inrichting: een aangelegde verkeersdrempel of een plateau.
• A15 glibberige rijbaan.
• A17 kiezelprojectie: losse steentjes die opspatten.
• A19 vallende stenen.

Kwetsbare weggebruikers en dieren

A21A23A25A27A29

A21 kondigt een oversteekplaats voor voetgangers aan, A23 een plaats waar speciaal veel kinderen komen (een school, een speelplein). A25 waarschuwt voor een oversteekplaats voor fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen, of voor een plaats waar zij van een fietspad op de rijbaan komen 2. A27 is doortocht van groot wild, A29 doortocht van vee.

Verkeer en infrastructuur

A31A33A35A37A39

A31 betekent werken, A33 verkeerslichten, A35 overtocht van vliegtuigen op geringe hoogte en A37 zijwind. A39 vraagt bijzondere aandacht: het betekent dat het verkeer weer in twee richtingen toegelaten is na een gedeelte van de rijbaan met eenrichtingsverkeer 2. Vanaf daar kun je dus opnieuw tegenliggers krijgen.

Overwegen en sporen

A41A43A45A47A49

• A41 overweg met slagbomen (het hek).
• A43 overweg zonder slagbomen (de locomotief).
• A45 overweg voor enkel spoor: één Sint-Andrieskruis, aan de overweg zelf.
• A47 overweg voor twee of meer sporen: een dubbel kruis, aan de overweg zelf.
• A49 kruising van de weg door een of meer sporen die in de rijbaan liggen: tramsporen 2.

File en andere gevaren

A50A51

A50 betekent file. Het is het jongste gevaarsbord: het werd op 1 oktober 2022 ingevoerd, nadat het al op dynamische borden boven autosnelwegen gebruikt werd 3. A51 is het gevaar dat niet door een speciaal symbool wordt bepaald; een onderbord duidt de aard van het gevaar aan 2.

Wat je doet als je een gevaarsbord ziet

Een gevaarsbord verandert geen enkele regel. Het verlaagt de snelheidslimiet niet en het regelt de voorrang niet. Wat het wel doet, is je verplichten om na te denken: pas je snelheid aan het gevaar aan, zodat je kunt stoppen voor een hindernis die je kunt voorzien. Bij A23 vertraag je en kijk je naar de stoep, bij A15 vermijd je bruusk remmen en sturen, bij A37 houd je je stuur stevig vast.

Samengevat

• Gevaarsborden zijn driehoekig met een rode rand (behalve de Sint-Andrieskruisen A45 en A47). Ze waarschuwen, ze verbieden of verplichten niets.
• Ze staan rechts, op ongeveer 150 m van het gevaar. A45 en A47 staan aan de overweg zelf.
• Een onderbord kan de afstand, de lengte van het gevaarlijke stuk of de aard van het gevaar (bij A51) aangeven.
• Verwar niet: A13 (ezelsrug) en A14 (verkeersdrempel), A17 (kiezelprojectie) en A19 (vallende stenen), A3 (daling) en A5 (helling), A41 (met slagbomen) en A43 (zonder).
• A25 (fietsers) is een waarschuwing. C11 (verbod) en D7 (verplicht fietspad) zijn rond en zeggen iets heel anders.
• A50 (file) bestaat sinds 1 oktober 2022.