Onderborden

Waarom dit ertoe doet

Een onderbord is het kleine rechthoekige bordje onder een verkeersbord. Het maakt van een algemene boodschap een precieze: niet "parkeerverbod" maar "parkeerverbod van 7 tot 19 u", niet "verboden richting" maar "verboden richting, uitgezonderd fietsers". De Wegcode zegt het zo: de betekenis van een verkeersbord kan worden aangevuld, nader bepaald of beperkt door een wit opschrift of symbool op een rechthoekig onderbord met blauwe achtergrond 1. Op het examen staat een onderbord zelden toevallig op de foto. Lees het altijd mee, want het is vaak precies het onderbord dat het antwoord bepaalt.

Er zijn drie families: de blauwe onderborden met wit opschrift (de types I tot IX uit het ministerieel besluit over de plaatsing van verkeerstekens), de witte bordjes met zwarte pijl of letter bij parkeerborden en gevaarlijke goederen, en de witte M-onderborden met zwarte symbolen voor fietsen, bromfietsen en speed pedelecs.

De blauwe onderborden (types I tot IX)

Het ministerieel besluit van 11 oktober 1976 deelt de blauwe onderborden in types in 2. De codes GIa, GIb, GII en zo verder zijn de gangbare benamingen voor die types.

GIaGIbGII

• Type Ia (GIa): aanduiding van een afstand. Onder een gevaarsbord staat het wanneer het bord niet op de gewone 150 m voor het gevaar staat; onder B1 of B5 kondigt het aan dat je verderop voorrang moet verlenen of moet stoppen.
• Type Ib (GIb): "STOP 150 m". Het onderbord dat het stopbord aankondigt.
• Type II (GII): aanduiding van de lengte van het stuk weg waarover het bord geldt, bijvoorbeeld "10 km" tussen twee pijlen onder een gevaarsbord of een snelheidsbord.

GIIIGIV

• Type III (GIII): de aard van het gevaar of de omstandigheden waarin het bord geldt: "Vervormd wegdek", "Ijzel", "Mist", "Bij nat wegdek", "File mogelijk", "Zachte berm", "Uitrit vrachtwagens" 2.
• Type IV (GIV): beperking van een verbod of gebod tot bepaalde categorieën: "Uitgezonderd plaatselijk verkeer", "Uitgezonderd bus", "Uitgezonderd 5 t", "Uitgezonderd vergunninghouders". Een C3 (verboden toegang in beide richtingen) met "Uitgezonderd plaatselijk verkeer" betekent dat je er alleen in mag als je er echt moet zijn.

GVGVI

• Type V (GV): aanvulling van de borden over stilstaan en parkeren met een tijdspanne: "Van 7 tot 19 u", "Van maandag tot vrijdag". Een E1 met zo'n onderbord verbiedt parkeren alleen tijdens die uren 3.
• Type VI (GVI): "Herhaling". Herhaalt een zonebord binnen de zone 1.

GVIIaGVIIbGVIIcGVIId

• Type VII (GVIIa tot GVIId): aanvulling van de parkeerborden: een maximale toegelaten massa ("+3 t"), de parkeerschijf (parkeertijd beperkt, schijf verplicht), een maximumduur ("30 min.") en een categorie of regeling zoals het rolstoelsymbool, taxi, carpool, P+R of elektrische voertuigen 3.

GVIIIGIX

• Type VIII (GVIII): een vierkant bord dat het verloop van de voorrangsweg op een kruispunt tekent, onder B9 of B15. De dikke lijn is de weg met voorrang.
• Type IX (GIX): een versmalling ter grootte van een rijstrook, onder A7.

De witte bordjes met zwarte pijl of letter

GXaGXbGXcGXd

Bij de parkeerborden E1, E3, E5, E7 en E9 vind je smalle witte bordjes met een zwarte pijl 3:

GXIGXII

• GXI, een schuine pijl naar rechtsonder: het bord erboven geldt enkel voor de uitrit rechts van een rijbaan die in rijstroken verdeeld is 1.
• GXII, een letter B, C, D of E: onder C24a (verboden voor voertuigen met gevaarlijke goederen) en D4 (verplichte route voor zulke voertuigen) duidt de letter de categorie gevaarlijke goederen aan 1.

De M-onderborden: fietsers, bromfietsers en speed pedelecs

De onderborden voor fietsen, voortbewegingstoestellen en tweewielige bromfietsen hebben zwarte symbolen op een witte achtergrond, modellen M1 tot M24 1. De symbolen mogen gecombineerd worden op één onderbord. De letters helpen je lezen: A staat voor bromfiets klasse A, B voor bromfiets klasse B, P voor speed pedelec.

Welke gebruikers tellen mee?

M1M8M19M20

• M1 fietsen, M8 fietsen en tweewielige bromfietsen, M19 speed pedelecs, M20 fietsen en speed pedelecs. Onder E9 duiden ze parkeerplaatsen voor die voertuigen aan; onder E1 of E3 betekenen ze dat het verbod ook op het trottoir geldt 3. Onder B1 of B5 (M1 en M8) geldt het voorrangsbord enkel voor fietsers of voor fietsers en bromfietsers (art. 67.4) 4.

Uitgezonderd

M2M3M3bisM11M12

• M2 uitgezonderd fietsers.
• M3 uitgezonderd fietsers en bromfietsers klasse A. M3bis is de variant zonder letter: dan zijn ook bromfietsers klasse B uitgezonderd.
• M11 uitgezonderd fietsers en speed pedelecs.
• M12 uitgezonderd fietsers, bromfietsers klasse A en speed pedelecs.

Deze onderborden hangen onder C1 (verboden richting), C3 en C31 (verboden toegang, verboden af te slaan) en D1 (verplichte richting). Behoudens plaatselijke omstandigheden vullen M2 tot M5 de borden C1 en F19 aan 1. Voor jou als automobilist verandert er niets: het verbod blijft. Je moet wel rekening houden met fietsers die uit de "verboden" richting komen.

In beide richtingen

M4M5M5bisM17M18

• M4 onder F19: fietsers mogen in beide richtingen rijden. M5: ook bromfietsers klasse A. M17: ook speed pedelecs. M18: bromfietsers klasse A én speed pedelecs. Deze onderborden wijzigen de draagwijdte van het verkeersbord niet 5. M5bis is de oudere variant zonder letter.

M9M10

• M9 en M10 onder B1, B5 of B17: fietsers (M9) of fietsers en bromfietsers (M10) rijden in de twee richtingen op de dwarsweg die je gaat oprijden (art. 67.4) 4. Kijk dus naar beide kanten, ook in een eenrichtingsstraat.

Verplicht of verboden op het fietspad

M6M7M13M14M15M16

Onder D7 (verplicht fietspad), volgens art. 69.4 4:

Onderborden bij zoneborden

Bij een bord met zonale geldigheid mag de betekenis aangevuld of beperkt worden met een zwart opschrift of symbool op het witte zonebord zelf, bijvoorbeeld "Uitgezonderd laden en lossen van 6 tot 10 u" op een voetgangerszonebord 1. Een zonebord mag ook aangekondigd worden met een gelijkaardig bord en de afstand waarop de zone begint.

Samengevat

• Blauwe onderborden: Ia afstand, Ib "Stop 150 m", II lengte, III aard van het gevaar, IV uitzondering voor categorieën, V tijdspanne bij parkeerborden, VI herhaling, VIIa tot VIId aanvullingen bij parkeren (massa, schijf, duur, categorie), VIII verloop van de voorrangsweg, IX versmalling.
• Witte pijlbordjes bij parkeerborden: omhoog begin, omlaag einde, met afstand kort stuk, dubbel herhaling. GXI: enkel de uitrit rechts. GXII: categorie gevaarlijke goederen.
• M-onderborden: M1, M8, M19, M20 zeggen voor wie een plaats of bord bedoeld is; M2, M3, M11, M12 zonderen tweewielers uit van een verbod of gebod; M4, M5, M17, M18 laten ze in beide richtingen rijden in eenrichtingsverkeer; M9 en M10 waarschuwen voor tweerichtingsfietsers op de dwarsweg; M6, M7, M13 tot M16 regelen wie het fietspad moet of mag gebruiken.
• Een onderbord voor fietsers verandert niets voor automobilisten, maar wel aan wat je moet verwachten.