Voorrang van rechts
De basisregel op kruispunten zonder borden of lichten, de uitzonderingen (rotonde, verboden rijrichting, aardeweg) en het bord B17.
Waarom dit ertoe doet
In woonwijken en dorpskernen staan vaak geen voorrangsborden. Daar geldt de oudste regel van het verkeer: wie van rechts komt, gaat voor. Op het examen krijg je gegarandeerd tekeningen zonder borden met twee of drie voertuigen. De regel zelf is simpel, maar met drie voertuigen moet je ze een paar keer na elkaar toepassen en dat is waar fouten gebeuren.
De regel
"Elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt" . Dat is artikel 12.3.1 en het geldt op elk kruispunt waar geen verkeerslicht, geen bevoegd persoon en geen voorrangsbord iets anders bepaalt. Let op de formulering: je verleent voorrang aan wie van rechts komt. Het maakt niet uit welke richting die bestuurder uitgaat, wie het eerst aankwam, wie rechtdoor rijdt of wie de breedste straat heeft. Een fietser die van rechts komt, heeft net zo goed voorrang als een vrachtwagen.
Het bord B17 betekent "Kruispunt waar de voorrang van rechts geldt" . Het voegt geen nieuwe regel toe; het herinnert je er alleen aan dat op dit kruispunt geen enkele weg voorrang heeft. Je ziet het vaak op plaatsen waar de ene weg breder lijkt dan de andere en bestuurders geneigd zijn te denken dat ze op een hoofdweg rijden.
Stap voor stap met drie voertuigen
Met twee voertuigen is het eenvoudig: wie de andere aan zijn rechterkant heeft, wacht. Met drie voertuigen zoek je eerst wie niemand aan zijn rechterkant heeft. Die mag eerst. Daarna bekijk je de twee overblijvende voertuigen opnieuw.
Soms is er geen eenduidige oplossing: vier voertuigen die allemaal rechtdoor rijden, hebben elk iemand aan hun rechterkant. In het echt lost dat zich op doordat iemand een teken geeft; op het examen krijg je zo'n situatie niet.
Wanneer rechts géén voorrang heeft
Artikel 12.3.1 somt zelf de uitzonderingen op :
| Situatie | Wie verleent voorrang? |
|---|---|
| Je rijdt op een rotonde | De bestuurder die de rotonde oprijdt. De regel geldt niet "indien hij op een rotonde rijdt". |
| De bestuurder van rechts komt uit een verboden rijrichting (bv. hij rijdt tegen de richting in een eenrichtingsstraat) | Die bestuurder. Wie een overtreding begaat, kan er geen voorrang aan ontlenen. |
| De bestuurder van rechts komt uit een aardeweg of een pad op een weg met een rijbaan | Die bestuurder, "wanneer hij uit een aardeweg of een pad op een openbare weg met een rijbaan komt". |
| De bestuurder van rechts staat voor een bord B1 of B5 | Die bestuurder: hij "moet voorrang verlenen aan iedere bestuurder die rijdt op de openbare weg of de rijbaan die hij oprijdt". |
Daarnaast gaan trams altijd voor (art. 12.1) en wie een manoeuvre uitvoert (bv. uit een garage komt of achteruitrijdt) verleent voorrang aan iedereen (art. 12.4), ook aan wie van links komt.
Fietsers en voetgangers
Een fietser die van rechts komt op een kruispunt zonder borden heeft gewoon voorrang: hij is een bestuurder zoals elke andere. Een fietser die op het einde van een fietspad de rijbaan oprijdt om rechtdoor te rijden, voert geen manoeuvre uit en behoudt zijn voorrang . Voetgangers vallen niet onder de voorrang van rechts: voor hen gelden aparte regels bij het afslaan (zie de les over links afslaan en manoeuvres).
Samengevat
- Zonder lichten, bevelen of voorrangsborden verleen je voorrang aan wie van rechts komt (art. 12.3.1).
- Rechtdoor rijden, eerst aankomen of op de breedste weg rijden geeft geen voorrang.
- Met drie voertuigen: zoek wie niemand rechts van zich heeft, die mag eerst; herhaal dan voor de rest.
- Uitzonderingen: wie op een rotonde rijdt, wie van rechts uit een verboden rijrichting komt, wie uit een aardeweg of pad komt en wie voor een B1 of B5 staat.
- B17 bevestigt alleen dat de voorrang van rechts geldt.
- Trams gaan altijd voor; wie een manoeuvre doet, laat iedereen voorgaan.
Bronnen bij deze les
Klik op een nummertje in de tekst om het fragment uit de bron te zien.
- [1]Vias institute, wegcode.be: Wegcode, artikel 12: Verplichting voorrang te verlenenOpen “Elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt”Geraadpleegd op 19 oktober 2026
- [2]Vias institute, wegcode.be: Wegcode, artikel 67: Verkeersborden betreffende de voorrangOpen “De verkeersborden betreffende de voorrang worden rechts geplaatst.”Geraadpleegd op 19 oktober 2026
- [3]Vias institute, wegcode.be: Koninklijk besluit van 30 september 2005 tot aanwijzing van de overtredingen per graadOpen “Het is verboden een bestuurder aan te sporen of uit te dagen overdreven snel te rijden.”Geraadpleegd op 19 oktober 2026