Het voorlopig rijbewijs in Vlaanderen

Waarom dit ertoe doet

Na je theorie-examen mag je nog niet alleen de weg op. Je oefent eerst met een voorlopig rijbewijs, en de Vlaamse regels daarvoor zijn strikt: wie je mag meenemen, wanneer je niet mag rijden en hoe lang je moet oefenen. Overtredingen kunnen je oefenperiode en je praktijkexamen in gevaar brengen. Deze les zet de regels van de Vlaamse overheid op een rij, gecontroleerd op 19 oktober 2026.

Drie modellen

Je vraagt het voorlopig rijbewijs aan nadat je geslaagd bent voor het theorie-examen 1. De geldigheid "start op de dag van afgifte", de datum in vak 4a 1.

M36: met begeleider

Je kunt het voorlopig rijbewijs met begeleider aanvragen "vanaf 17 jaar" en na je theorie-examen; het is 36 maanden geldig 1,2. Je kiest maximaal twee begeleiders 3. De aanvraag gebeurt bij je gemeente met het formulier van het examencentrum, ondertekend door de begeleiders, en je identiteitskaart 1.

De begeleider moet 1:

• in België ingeschreven zijn en een Belgische identiteitskaart hebben;
• "minstens 8 jaar een Belgisch of Europees rijbewijs hebben" voor categorie B;
• niet vervallen verklaard zijn van het recht tot sturen, en dat ook de voorbije 3 jaar niet geweest zijn;
• het voorbije jaar geen andere leerling begeleid hebben ("U mag het afgelopen jaar geen andere leerling-chauffeur begeleid hebben"), met uitzonderingen voor familie;
• sinds 1 maart 2024 een vormingsmoment gevolgd hebben.

Je oefent enkel met een van je begeleiders of met een erkende lesgever. Andere passagiers mag je niet meenemen, en de auto moet een tweede binnenspiegel voor de begeleider hebben 1. Rijlessen zijn bij dit model niet verplicht.

Het vormingsmoment voor begeleiders

"Sinds 1 maart 2024 moeten die begeleiders een vormingsmoment volgen" 4. Het is een informatiemoment, geen test over de wegcode: "Het vormingsmoment kost 21 euro en duurt 3 uur" 4. Je begeleider volgt het bij een erkende rijschool of lesgever in Vlaanderen, ter plaatse of digitaal, en krijgt daarna een begeleidersattest. Dat attest is 10 jaar geldig en moet "minstens 5 maanden voor het praktijkexamen" behaald zijn 4. Een attest uit Wallonië wordt in Vlaanderen niet aanvaard. Begeleiders van wie de leerling al vóór 1 maart 2024 met een M36 startte, hoeven het niet te volgen 4.

M18: zonder begeleider

Het voorlopig rijbewijs zonder begeleider krijg je "vanaf 18 jaar" en het is 18 maanden geldig 1,2. Eerst volg je "minstens 20 uur rijles" bij een erkende rijschool; vindt de rijschool je klaar, dan krijg je een bekwaamheidsattest dat 3 jaar geldig is 1. Je vraagt het M18 online aan via BelDrive of met het formulier bij je gemeente.

Met een M18 rijd je alleen, maar je mag maximaal twee passagiers meenemen die aan de voorwaarden van een begeleider voldoen (ingeschreven in België, 8 jaar rijbewijs, niet vervallen). Andere passagiers mag je niet meenemen 1.

M12: als je voorlopig rijbewijs vervallen is

Is je M36 of M18 vervallen zonder dat je geslaagd bent, dan kun je "éénmalig dit nieuwe type voorlopig rijbewijs B (M12) aanvragen", geldig 12 maanden 1. Je volgt eerst 6 uur rijles bij een erkende rijschool na het vervallen, hebt het attest daarvan en een geldig theorie-examen, en er staat een begeleider op het M12. Met een M12 geldt de verplichte oefenperiode van 5 maanden niet 5.

Wie geen M12 (meer) kan krijgen, zit in een wachttijd van 3 jaar. Praktijkexamen afleggen tijdens die wachttijd kan enkel met een geldig theorie-examen, minstens 6 uur praktijkles ("U moet ook minstens 6 uur praktijkles volgen bij een erkende rijschool") en een stageattest van de gemeente 1.

Wisselen tussen M36 en M18

Zolang je huidige voorlopig rijbewijs geldig is, kun je "éénmalig een nieuw voorlopig rijbewijs van een ander type" aanvragen 1. Van M36 naar M18 heb je de 20 uur rijles en het bekwaamheidsattest nodig; de 18 maanden beginnen op de dag van de aanvraag, zodat je in totaal tot 48 maanden kunt oefenen. Van M18 naar M36 kies je een of twee begeleiders. Je oefenmaanden tellen gewoon door; er start geen nieuwe periode van 5 maanden.

Regels tijdens de oefenperiode

Deze regels gelden voor elk voorlopig rijbewijs 1:

• Je oefent minstens 5 maanden voor je het praktijkexamen mag afleggen: sinds 1 maart 2024 moeten kandidaten "minstens 5 maanden geoefend hebben op de openbare weg" (behalve met een M12).
• Achteraan op de auto moet duidelijk zichtbaar een L-teken hangen.
• Je mag niet rijden "vanaf 22 uur tot en met 6 uur van de daaropvolgende dag" op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van wettelijke feestdagen en op feestdagen.
• Geen commercieel goederenvervoer en geen aanhangwagen.
• Niet in het buitenland: "u mag wel op het volledige Belgische grondgebied rijden".
• Je mag zowel met een manuele als met een automatische versnellingsbak oefenen.

Samengevat

• M36 met begeleider: vanaf 17 jaar, 36 maanden geldig, maximaal 2 begeleiders, geen andere passagiers, tweede binnenspiegel.
• Begeleider: in België ingeschreven, minstens 8 jaar Belgisch of Europees rijbewijs, niet vervallen (ook niet de voorbije 3 jaar), het voorbije jaar geen andere leerling, vormingsmoment van 3 uur (21 euro, 10 jaar geldig, minstens 5 maanden voor het examen).
• M18 zonder begeleider: vanaf 18 jaar, na minstens 20 uur rijles en een bekwaamheidsattest, 18 maanden geldig, maximaal 2 passagiers die aan de begeleidersvoorwaarden voldoen.
• M12: eenmalig, 12 maanden, na 6 uur rijles en met begeleider; geen minimale oefenperiode.
• Wisselen van type kan eenmalig zolang het huidige voorlopig rijbewijs geldig is.
• Minstens 5 maanden oefenen, L-teken achteraan, geen aanhangwagen, niet in het buitenland, niet van 22 tot 6 uur op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en de vooravond ervan.