Afleiding en de gsm

Waarom dit ertoe doet

Even een bericht lezen aan 50 km/u betekent dat je tientallen meters blind aflegt. Daarom is het gebruik van een gsm in de hand een overtreding van de derde graad geworden, met een boete van bijna 200 euro en op het examen een zware vraag van 5 punten. De regel in artikel 8.4 is ruimer dan "bellen": elk mobiel elektronisch apparaat met een scherm valt eronder.

Je voertuig altijd in de hand

De basis staat in artikel 8.3. Elke bestuurder "moet in staat zijn te sturen, en de vereiste lichaamsgeschiktheid en de nodige kennis en rijvaardigheid bezitten" 1. Bovendien: "Hij moet steeds in staat zijn alle nodige rijbewegingen uit te voeren en voortdurend zijn voertuig of zijn dieren goed in de hand hebben" 1. Alles wat je daarin hindert, is in strijd met dit artikel: eten met twee handen, een hond op schoot, in de achterbank reiken om een kind te helpen, of make-up aanbrengen in de spiegel.

De regel over de gsm

Artikel 8.4 is specifiek: "Behalve wanneer zijn voertuig stilstaat of geparkeerd is, mag de bestuurder geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden noch manipuleren, tenzij het in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is" 1.

Ontleed de regel:

• Mobiel elektronisch apparaat met een scherm: niet alleen een smartphone, maar ook een tablet, een smartwatch of een losse gps.
• Gebruiken, vasthouden noch manipuleren: het toestel enkel in de hand houden is al verboden, ook als je niet belt. Scrollen of een adres intikken op een los toestel ook.
• Tenzij in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd: een telefoon in een houder op het dashboard mag je als gps gebruiken of met een tik bedienen. Het toestel in je schoot of tussen je benen is geen houder.
• Behalve wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is: een stilstaand voertuig is volgens artikel 2 een voertuig dat niet langer stopt dan nodig "voor het in- of uitstappen van personen of voor het laden of lossen van zaken" 2, en een geparkeerd voertuig staat langer stil dan daarvoor nodig is. Wie wacht voor een rood licht of in de file staat dus niet stil of geparkeerd in die zin, maar neemt deel aan het verkeer. Ook dan blijft de gsm in de hand verboden. Zet de auto eerst veilig aan de kant.

Handsfree bellen

Bellen via de carkit of de bluetooth van de auto is niet verboden door artikel 8.4, want je houdt geen toestel vast. Het blijft wel een bron van afleiding. Een gesprek voeren vermindert je aandacht voor het verkeer, ook zonder toestel in de hand. Houd gesprekken kort en bel liever niet in druk of onbekend verkeer.

Welke graad?

Het KB van 30 september 2005 deelt de overtreding op artikel 8.4 in bij de derde graad: de bestuurder "mag de bestuurder geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden noch manipuleren" tenzij het voertuig stilstaat of geparkeerd is of het toestel in een houder zit 3. De onmiddellijke inning voor de derde graad bedraagt "€ 191" 4. De Wegverkeerswet omschrijft de derde graad als overtredingen die "de veiligheid van personen rechtstreeks in gevaar brengen" 5; de wetgever zet de gsm in de hand dus op dezelfde hoogte als bijvoorbeeld door het rood licht rijden.

Andere afleiding

Ook zonder gsm kun je afgeleid zijn. Een paar praktische regels die uit artikel 8.3 volgen:

• Stel je gps en je muziek in vóór je vertrekt.
• Zet het geluid niet zo luid dat je sirenes of claxons niet meer hoort.
• Leg losse voorwerpen vast zodat ze niet onder de pedalen kunnen rollen.
• Drinken of eten achter het stuur mag niet als je daardoor je voertuig niet meer goed in de hand hebt.

Samengevat

• Je moet altijd alle rijbewegingen kunnen uitvoeren en je voertuig voortdurend goed in de hand hebben (art. 8.3).
• Geen mobiel elektronisch apparaat met scherm gebruiken, vasthouden of manipuleren tijdens het rijden (art. 8.4).
• Enige uitzondering: het toestel zit in een daartoe bestemde houder die aan het voertuig bevestigd is.
• Wachten voor een rood licht of in de file is geen stilstaan: gsm blijft verboden.
• Gsm in de hand: derde graad, onmiddellijke inning 191 euro, zware vraag op het examen.