Bromfietsen, motorrijders en steps

Waarom dit ertoe doet

Tweewielers met een motor zitten tussen de fietsers en de auto's in. Sommige regels behandelen ze als fietsers, andere als motorvoertuigen. Het examen test of je het verschil kent: welke bromfiets mag op het fietspad, wie moet een helm dragen en hoe je een elektrische step juridisch moet bekijken. Vergissen in de categorie betekent meestal vergissen in de regel.

De categorieën van art. 2

Een speed pedelec is dus een bromfiets, geen fiets. Een elektrische step is geen bromfiets maar een voortbewegingstoestel. Die twee feiten verklaren bijna alle regels hieronder.

Waar ze rijden

De plaats op de weg volgt uit art. 9.1.2 en uit de borden.

• Bromfiets klasse A rijdt zoals een fietser: het fietspad rechts is verplicht en een fietspad links mag niet 2. Het fietspad is volgens de definitie trouwens voorbehouden voor fietsen en tweewielige bromfietsen klasse A 1. Ook een D9-deel is voor klasse A toegankelijk 3.
• Bromfiets klasse B en speed pedelec kijken naar de snelheidslimiet. Is die 50 km/u of lager, dan mogen ze het fietspad volgen "op voorwaarde dat zij de andere weggebruikers die zich hierop bevinden niet in gevaar brengen" 2. Is de limiet hoger dan 50 km/u, dan moeten ze het fietspad (D7 of markering) volgen als het er is en bruikbaar is 2.
• Onderborden bij D7 kunnen dat aanpassen: M6 verplicht bromfietsen klasse B het fietspad te volgen, M7 verbiedt het; M13 en M15 doen hetzelfde voor speedpedelecs; M14 en M16 voor beide samen 3.
• Motorfietsen rijden altijd op de rijbaan. C7 verbiedt de toegang voor motorfietsen, C9 voor bromfietsen 4.

D7M6M7M14M16

C7C9

De helmplicht van art. 36

Art. 36 verplicht een valhelm voor bestuurders en passagiers van bromfietsen zonder passagiersruimte en van drie- en vierwielers met motor, met beperkte uitzonderingen 5. Voor motorrijders is het nog strenger: "De bestuurders en passagiers van motorfietsen moeten een valhelm dragen" en daarbovenop "handschoenen, een jas met lange mouwen en een lange broek of een overall", plus laarzen of bottines die de enkels beschermen 5.

Bestuurders van speedpedelecs "hebben de keuze tussen een bromfietshelm of een fietshelm" 5. Een fietshelm volstaat dus, maar zonder helm rijden mag niet. De helmplicht geldt niet voor personen met een verminderde mobiliteit die een voertuig gebruiken dat uitsluitend voor hen bestemd is 5.

Gedrag van bromfietsers en motorrijders

Art. 43 geldt voor fietsers én bromfietsers: niet rijden "zonder het stuur vast te houden", niet zonder de voeten op de pedalen of voetsteunen, zich niet laten voorttrekken en geen dier aan het leizeel 6.

Motorrijders die met minstens twee in groep rijden "moeten niet achter elkaar rijden": op een rijbaan met rijstroken "mogen in dezelfde rijstrook in twee evenwijdige rijen geschrankt rijden" 7. Zonder rijstroken nemen ze hoogstens de helft van de rijbaan in. Groepen van meer dan 50 motorrijders hebben minstens twee wegkapiteins nodig; die "moeten ten minste 25 jaar oud zijn", dragen een retroreflecterend vest met het woord "wegkapitein" en hebben een bord van het type C3 bij zich om het verkeer stil te leggen 7.

C3

Jouw plichten tegenover tweewielige bromfietsers zijn dezelfde als tegenover fietsers: niet in gevaar brengen en een zijdelingse afstand van minstens 1 meter binnen en 1,5 meter buiten de bebouwde kom 8.

Steps en andere voortbewegingstoestellen (art. 7bis)

Art. 7bis zegt met wie de gebruiker van een voortbewegingstoestel wordt gelijkgesteld, en dat bepaalt welke regels gelden.

• Niet-gemotoriseerd (gewone step, rolschaatsen, skateboard) en niet sneller dan stapvoets: "worden gelijkgesteld met voetgangers" 9. Ze stappen dus op het trottoir en steken over op het zebrapad.
• Niet-gemotoriseerd en sneller dan stapvoets: gelijkgesteld met fietsers 9.
• Gemotoriseerd (elektrische step, hoverboard, monowheel, maximaal 25 km/u): "De gebruikers van gemotoriseerde voortbewegingstoestellen worden gelijkgesteld met fietsers" 9. Ze volgen dus het fietspad en de regels van art. 43.
• Personen met een verminderde mobiliteit op een toestel dat enkel voor hen is gemaakt en dat stapvoets rijdt, blijven voetgangers 9.

Belangrijk voor jou achter het stuur: de regels die bestuurders tegenover voetgangers of fietsers moeten volgen, gelden ook tegenover de gebruikers van deze toestellen 9. Een e-stepper haal je dus in met dezelfde zijdelingse afstand als een fietser.

Samengevat

• Klasse A: 25 km/u, verplicht fietspad rechts, zoals een fietser. Klasse B: 45 km/u. Speed pedelec: bromfiets met pedalen tot 45 km/u (art. 2.17).
• Klasse B en speed pedelec: fietspad mag bij 50 km/u of minder, moet boven 50 km/u, tenzij M6, M7, M13 tot M16 iets anders zeggen (art. 9.1.2).
• Helm verplicht op bromfiets en motorfiets; motorrijders dragen ook handschoenen, lange mouwen, lange broek en laarzen; speed pedelec mag een fietshelm (art. 36).
• Motorrijders in groep rijden geschrankt in twee rijen in dezelfde rijstrook; vanaf 51 zijn twee wegkapiteins van minstens 25 jaar verplicht (art. 43ter).
• Elektrische step (max. 25 km/u) is een gemotoriseerd voortbewegingstoestel: gebruiker wordt gelijkgesteld met een fietser (art. 7bis).
• Gewone step aan stapvoets: voetganger; sneller dan stapvoets: fietser (art. 7bis).
• Tegenover bromfietsers en steppers gelden dezelfde plichten als tegenover fietsers, zoals de zijdelingse afstand van 1 m of 1,5 m (art. 40ter, 7bis).