Links afslaan en manoeuvres

Waarom dit ertoe doet

Links afslaan is de gevaarlijkste beweging op een kruispunt: je kruist de rijstrook van de tegenliggers én je snijdt de weg af van fietsers en voetgangers. De Wegcode legt daarom de hele last bij wie afslaat. Hetzelfde geldt voor manoeuvres zoals achteruitrijden of uit een parkeerplaats komen. Op het examen levert dit twee soorten vragen op: tekeningen met tegenliggers waarvan er één links afslaat, en kennisvragen over wat een manoeuvre is.

Links afslaan: de stappen

Artikel 19.3 beschrijft precies wat je doet als je links afslaat 1:

1. Vooraf controleren. Wie wil afslaan "moet zich vooraf ervan vergewissen dat hij dit kan doen zonder gevaar voor de andere weggebruikers", in het bijzonder voor wie achter hem rijdt en misschien al aan het inhalen is (art. 19.1).
2. Tijdig de linker richtingaanwijzer gebruiken.
3. Voorsorteren. Op een rijbaan met tweerichtingsverkeer moet je je "naar links begeven zonder de tegenliggers te hinderen", dus tot tegen de as van de rijbaan. Op een rijbaan met eenrichtingsverkeer blijf je zo dicht mogelijk bij de linkerrand.
4. Voorrang verlenen aan de tegenliggers "op de rijbaan die hij gaat verlaten". Dat zijn de bestuurders die uit de tegenovergestelde richting komen en rechtdoor rijden of rechts afslaan.
5. Ruim afslaan. Op kruispunten moet je "de beweging zo ruim mogelijk uitvoeren", zodat je de nieuwe rijbaan aan de rechterkant oprijdt en niet door de rijstrook van de tegenliggers snijdt.

Wat als jullie allebei links afslaan? Dan kruisen jullie elkaar niet noodzakelijk: elk draait voor de ander en jullie kunnen tegelijk door. Op het examen wordt die situatie zelden gevraagd omdat ze afhangt van de breedte van het kruispunt.

Links afslaan op een voorrangsweg

De voorrangsregels en de afslagregel werken samen. Rijd jij op een voorrangsweg (B9 of B15) en sla je links af, dan laat je nog altijd de tegenliggers op diezelfde voorrangsweg voorgaan. Het verkeer uit de zijstraten met B1 of B5 moet wel voor jou wachten, ook al sla je links af. Volgorde: eerst de tegenligger op de voorrangsweg, dan jij, dan de zijstraten.

Voetgangers bij het afslaan

Wie van richting verandert, denkt ook aan de voetgangers 1:

• Artikel 19.4: de bestuurder "moet voorrang verlenen aan de bestuurders en aan de voetgangers die de andere delen van dezelfde openbare weg volgen". Denk aan het fietspad en het trottoir die parallel lopen met jouw weg: wie daar rechtdoor rijdt of stapt, gaat voor als jij afslaat.
• Artikel 19.5: hij "moet voorrang verlenen aan de voetgangers die de rijbaan oversteken die hij gaat oprijden". Steekt iemand de zijstraat over waar jij indraait, dan wacht je.

Deze twee plichten gelden zowel bij links als bij rechts afslaan.

Manoeuvres: iedereen gaat voor

"De bestuurder die een manoeuver wil uitvoeren, moet voorrang verlenen aan de andere weggebruikers" 2. Dat is artikel 12.4 en het is een absolute regel: wie manoeuvreert, heeft op niemand voorrang, ook niet op wie van links komt.

De Wegcode noemt als manoeuvres onder meer 2:

• van rijstrook of van file veranderen;
• de rijbaan oversteken;
• een parkeerplaats verlaten of oprijden;
• uit een aanpalende eigendom komen (een garage, een oprit, een parking);
• keren;
• achteruitrijden.

Wat géén manoeuvre is: "zich op het einde van een fietspad op de rijbaan begeven om rechtdoor te rijden" en "van rijstrook of van file veranderen bij het ritsen bedoeld in artikel 12bis" 2. Een fietser die aan het einde van zijn fietspad gewoon rechtdoor de rijbaan oprijdt, behoudt dus zijn voorrang. En bij ritsen voor een versmalling moet je om de beurt een invoeger laten voorgaan.

Trottoir en fietspad oversteken

Wie een oprit of een parking in- of uitrijdt, kruist meestal eerst een trottoir of een fietspad. Artikel 12.4bis is daar duidelijk over: "De bestuurder die een trottoir of een fietspad oversteekt, moet voorrang verlenen" aan de weggebruikers die er gebruik van maken 2. Voetgangers en fietsers gaan dus voor, zelfs al moet jij op de rijbaan blijven wachten.

Samengevat

• Links afslaan: vooraf kijken, tijdig pinken, voorsorteren tegen de as, tegenliggers laten voorgaan, ruim afslaan (art. 19.3).
• De afslagregel geldt alleen tussen tegenliggers; voor verkeer van links of rechts gelden borden of voorrang van rechts.
• Op een voorrangsweg laat je bij links afslaan nog altijd de tegenligger op die weg voorgaan; de zijstraten wachten op jou.
• Bij elke richtingsverandering gaan voetgangers en fietsers op de andere delen van de weg voor (art. 19.4 en 19.5).
• Wie een manoeuvre uitvoert (rijstrook wisselen, keren, achteruitrijden, uit een eigendom of parkeerplaats komen), laat iedereen voorgaan (art. 12.4).
• Op het einde van een fietspad rechtdoor de rijbaan oprijden en ritsen zijn geen manoeuvres.
• Wie een trottoir of fietspad oversteekt, verleent voorrang aan voetgangers en fietsers (art. 12.4bis).