Rotondes

Waarom dit ertoe doet

Rotondes zijn er om kruispunten veiliger en vlotter te maken, maar voor beginnende bestuurders zijn ze een bron van stress: wie mag erop, wanneer pink je, en op welke rijstrook hoor je? Op het examen komen rotondevragen in twee vormen voor: een vraag over voorrang (wie op de rotonde rijdt tegenover wie oprijdt) en een vraag over de richtingaanwijzers.

Wat is een rotonde?

De Wegcode omschrijft de rotonde in artikel 2.39 als een "weg waarop het verkeer in één richting geschiedt rond een aangelegd middeneiland" 1. Twee dingen maken een rotonde officieel een rotonde: ze is gesignaleerd met het bord D5 en de toegangswegen dragen het bord B1 of B5.

D5

D5 betekent "Verplicht rondgaand verkeer." 2 Je rijdt dus verplicht in de richting van de pijlen, tegen de wijzers van de klok in, rond het middeneiland.

Wie heeft voorrang?

Op een Belgische rotonde heeft het verkeer op de rotonde voorrang op het verkeer dat oprijdt. Dat volgt uit twee dingen:

1. Aan elke toegang staat een bord B1 (voorrang verlenen) of B5 (stoppen en voorrang verlenen) 3. Wie de rotonde oprijdt, verleent dus voorrang aan iedereen die er al op rijdt.
2. De voorrang van rechts geldt niet voor wie op de rotonde rijdt: artikel 12.3.1 maakt een uitzondering "indien hij op een rotonde rijdt" 4. Anders zou wie op de rotonde rijdt telkens moeten wachten voor wie van rechts (dus van de toegangsweg) komt.

B1B5

Trams blijven ook hier de uitzondering: een tram die de rotonde kruist of oprijdt, heeft voorrang op iedereen (art. 12.1). En wie een rotonde verlaat en daarbij een fietspad of trottoir oversteekt, verleent voorrang aan de fietsers en voetgangers die daar rijden of stappen (art. 12.4bis, zie de les over links afslaan en manoeuvres).

De richtingaanwijzers

Hier maken veel bestuurders fouten, en het examen weet dat. Artikel 19.2 zegt het uitdrukkelijk: het oprijden van een rotonde is een richtingsverandering waarbij je geen richtingaanwijzer hoeft te gebruiken. "Het verlaten van een rotonde is een richtingsverandering waarbij de richtingaanwijzers wel gebruikt moeten worden." 5

Concreet:

• Oprijden: geen richtingaanwijzer verplicht.
• Op de rotonde rijden: geen richtingaanwijzer, tenzij je van rijstrook verandert (dat is een manoeuvre).
• Verlaten: rechter richtingaanwijzer, tijdig genoeg zodat wie na jou wil oprijden weet dat je eruit gaat.

Waar rijd je op de rotonde?

Normaal moet elke bestuurder op de rijbaan "zo dicht mogelijk bij de rechterrand van die rijbaan blijven" 6. Op een rotonde laat artikel 9.3 dat los: je hoeft er niet rechts te houden, maar je moet wel de markeringen volgen die de rijstroken afbakenen. "In dat geval mag hij de rijstrook volgen die best aan zijn bestemming beantwoordt." 6

Op een rotonde met twee rijstroken betekent dat in de praktijk:

• Je neemt de eerste afslag of rijdt rechtdoor: de rechterrijstrook ligt het meest voor de hand.
• Je gaat verder dan rechtdoor (de derde afslag of keren): je mag de linkerrijstrook kiezen en gaat pas naar rechts om te verlaten.

Van rijstrook veranderen op de rotonde is een manoeuvre: je verleent voorrang aan wie al op die rijstrook rijdt (art. 12.4) en je gebruikt je richtingaanwijzer.

Samengevat

• Een rotonde is een weg met eenrichtingsverkeer rond een middeneiland, gesignaleerd met D5 en met B1 of B5 aan de toegangen (art. 2.39).
• Wie oprijdt, verleent voorrang aan wie al op de rotonde rijdt (B1 of B5 en art. 12.3.1).
• Trams gaan ook op en rond een rotonde voor.
• Oprijden: geen richtingaanwijzer. Verlaten: wel, rechts en tijdig (art. 19.2).
• Op de rotonde hoef je niet rechts te houden; volg de rijstrookmarkering en kies de rijstrook die bij je bestemming past (art. 9.3).
• Van rijstrook veranderen op de rotonde is een manoeuvre: voorrang verlenen en pinken.