Je plaats op de rijbaan

Waarom dit ertoe doet

In België rijd je rechts. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar artikel 9 van de Wegcode zegt veel preciezer waar je hoort te rijden: zo dicht mogelijk bij de rechterrand, met uitzonderingen in de bebouwde kom, op pleinen en op rotondes. Daarbovenop komen de regels voor de busstrook, de pechstrook, eenrichtingsverkeer en ritsen. Op het examen komen die terug in situatievragen zoals "Mag je op deze rijstrook blijven rijden?".

De basisregel: rechts houden

"Elke bestuurder die de rijbaan volgt moet zo dicht mogelijk bij de rechterrand van die rijbaan blijven" 1. Dat geldt ook op een brede rijbaan zonder rijstroken en ook als er geen tegenligger te zien is. Hetzelfde artikel noemt uitzonderingen: op pleinen, en waar de borden F13 of F15 een rijstrook of een richting voorschrijven. Op een rotonde hoef je niet zo dicht mogelijk bij de rechterrand te blijven, maar je volgt wel de rijstrookmarkeringen 1.

F13F15

Als de openbare weg twee of drie rijbanen omvat die duidelijk van elkaar gescheiden zijn, bijvoorbeeld door een middenberm, mag je de linkerrijbaan niet volgen, behoudens plaatselijke reglementering 1. Dat verbod negeren is een overtreding van de derde graad 2.

Je rijstrook kiezen in de bebouwde kom

"Binnen de bebouwde kommen mogen de bestuurders de rijstrook volgen die het best aan hun bestemming beantwoordt" 1. Dat mag in twee gevallen: op rijbanen met eenrichtingsverkeer die in rijstroken verdeeld zijn, en op rijbanen met tweerichtingsverkeer met vier of meer rijstroken, waarvan er minstens twee per richting zijn. Daar mag je dus op de linkerrijstrook van jouw richting blijven, ook als rechts vrij is. Buiten de bebouwde kom geldt dat niet: daar keer je na het inhalen terug naar rechts.

In meerdere files rijden

"Wanneer de verkeersdichtheid het rechtvaardigt, mag het verkeer in meerdere files geschieden" 1. Dat kan op rijbanen met tweerichtingsverkeer met vier of meer rijstroken, "op voorwaarde dat alleen gereden wordt op de rijstroken bestemd voor het verkeer in de gevolgde rijrichting", op rijbanen met eenrichtingsverkeer en onder rijstrooklichten 1. Als het verkeer in files rijdt, is sneller rijden in de ene file dan in de andere geen inhalen. Dat komt terug in de les over kruisen en inhalen.

Verkeersgeleiders, pechstrook en reddingsstrook

Verkeersgeleiders, zuilen en vluchtheuvels laat je aan je linkerhand, behoudens plaatselijke reglementering of een bord D1 dat iets anders oplegt 1.

"Het is verboden op de pechstrook te rijden behalve" voor prioritaire voertuigen met een dringende opdracht, voor wie door de politie of het parket opgeroepen is, en voor takelwagens bij incidenten 1. Op de pechstrook rijden is een overtreding van de derde graad 2.

Bij file vormen bestuurders een reddingsstrook: op een rijbaan met twee rijstroken rijdt de linkerfile uiterst links en de rechterfile uiterst rechts, zodat de hulpdiensten ertussen kunnen 1.

Busstrook en bijzondere overrijdbare bedding

Een busstrook is aangeduid met het bord F17 en één of twee brede witte onderbroken strepen. "De busstrook maakt geen deel uit van de rijbaan" 3. Andere bestuurders mogen er wel op "om van richting te veranderen in de onmiddellijke nabijheid van een kruispunt", om een hindernis te ontwijken, om ze te dwarsen op een kruispunt of om een eigendom of parkeerplaats te bereiken of te verlaten 3.

De bijzondere overrijdbare bedding is aangeduid met F18 en brede witte doorlopende strepen. Ze is voorbehouden voor trams en bussen en "maakt geen deel uit van de rijbaan" 3. Je mag ze dwarsen op kruispunten, maar er niet op rijden.

F17F18

Eenrichtingsverkeer

Een straat met eenrichtingsverkeer herken je aan F19 aan de ene kant en C1 aan de andere kant. F19 betekent "Openbare weg met eenrichtingsverkeer." 4. C1 betekent "Verboden richting voor iedere bestuurder." 5. Een C1 negeren en tegen de richting in rijden is een overtreding van de derde graad 2.

F19C1

Ritsen

Ritsen staat in artikel 12bis. Bestuurders die "bij sterk vertraagd verkeer, rijden op een rijstrook die ophoudt of waarop het verder rijden wordt verhinderd", mogen pas vlak voor de versmalling invoegen in de aangrenzende vrije rijstrook. De bestuurders op die vrije rijstrook "moeten vlak voor de versmalling beurtelings voorrang verlenen aan één invoegende bestuurder" 7. Er staat meestal geen verkeersbord op plaatsen waar je moet ritsen 8. Het Agentschap Wegen en Verkeer vat het samen als: "Rij zo lang mogelijk door op de rijstrook die gaat wegvallen" 9.

Samengevat

• Basisregel: zo dicht mogelijk bij de rechterrand van de rijbaan, behalve op pleinen, bij F13 en F15 en op rotondes.
• In de bebouwde kom mag je je rijstrook kiezen op eenrichtingswegen met rijstroken en op wegen met minstens twee rijstroken per richting.
• Bij druk verkeer mag je in files rijden; sneller rijden in een andere file is dan geen inhalen.
• Verkeersgeleiders en vluchtheuvels laat je links liggen.
• De pechstrook is verboden terrein, behalve voor hulpdiensten en takelwagens (derde graad).
• Busstrook (F17): geen deel van de rijbaan, enkel gebruiken vlak bij een kruispunt om af te slaan, om een hindernis te ontwijken of om een eigendom te bereiken.
• Eenrichtingsverkeer: F19 aan het begin, C1 aan het einde. C1 negeren is derde graad.
• Ritsen: bij sterk vertraagd verkeer tot vlak voor de versmalling doorrijden en beurtelings één bestuurder laten invoegen.